مفهوم درماندگی آموخته شده

• تعریف: درماندگی آموخته شده حالتی است که فرد احساس می‌کند هیچ‌گونه کنترلی بر وضعیت یا نتایج ندارد، حتی اگر در آینده امکان کنترل وجود داشته باشد.


• پایگاه آزمایشی: این مفهوم برای اولین بار از طریق آزمایشاتی بر روی سگ‌ها توسط مارتین سلیگمن و همکارانش کشف شد. در این آزمایش، سگ‌ها پس از تجربه شوک‌های الکتریکی غیرقابل فرار، در شرایطی که می‌توانستند فرار کنند نیز تلاشی برای این کار نکردند.

عوامل موثر بر درماندگی آموخته شده

• تجربیات گذشته: تجربیات منفی گذشته که فرد در آن‌ها ناتوانی و عدم کنترل را حس کرده، می‌تواند منجر به درماندگی آموخته شده شود.


• ادراک فردی: نحوه دیدگاه و تفسیر فرد از موقعیت‌ها نیز نقش مهمی دارد. اگر فرد به‌طور کلی به این باور برسد که اوضاع قابل تغییر نیست، احتمال درماندگی آموخته شده افزایش می‌یابد.

نشانه‌ها و علائم

• عدم تلاش برای تغییر یا بهبود وضعیت


• احساس افسردگی یا بی‌تحرکی


• کاهش انگیزه و امید به آینده

راه‌های مقابله با درماندگی آموخته شده

• تغییر ادراک: فرد باید یاد بگیرد که چگونه موقعیت‌ها را متفاوت ببیند و باور کند که چیزها تغییرپذیر هستند.


• تشویق خودباوری: با تجربه موفقیت‌های کوچک، فرد می‌تواند خودباوری خود را افزایش دهد.


• مشاوره و درمان: درمان‌های شناختی-رفتاری می‌تواند به فرد کمک کند تا الگوهای فکری منفی را تغییر دهد.