۱۳۸۸ – ۱۴۰۴ soja.ir → soja.ai

غروبِ یک سامانه، طلوعِ یک ایده

«پرسیدن عیب نیست، ندانستن عیب است…»

برای بیش از پانزده سال، هر وقت کسی نمی‌دانست و پرسید، اینجا چراغی روشن بود. امروز آن چراغ خاموش می‌شود — اما نه برای همیشه.

نمونه‌ای از پرسش‌هایی که اینجا پرسیده شد

یک توصیه‌ی عالی برای زندگی‌ام بگو آداب ملاقات با افراد جدید چیست؟ چطور یک نامه را به اینباکس چند آدرس ایمیل بفرستم؟ اسم آن فیلم قدیمی چه بود؟ صبحانه‌ی مورد علاقه‌ی مردم چیست؟ معرفی خیریه برای کودکان بدسرپرست او سی دی (OCD) چیست؟
اگر کسی گفت «برایم دعا کن»، چه پاسخی بهتر است؟ ساخت سایت به زبان فارسی وقتی کسی هدیه‌ای به ما می‌دهد چه بگوییم؟ گیاهان سمی کدام‌اند؟ اگر یک تجربه از زندگی‌ات را برای نسل بعد به یادگار می‌گذاشتی، چه بود؟ نکات مهم در آداب معاشرت پیشنهاد بازی فکری برای کودک ۱۰ ساله

هزاران پرسشِ واقعی، از کنجکاوی‌های کوچک تا گره‌های بزرگِ زندگی.

آنچه بودیم

یک کتابخانه‌ی زنده از «نمی‌دانم»های شما

سوال و جواب از سال ۱۳۸۸ روی soja.ir آغاز شد و بعدها با نام soja.ai ادامه یافت؛ یکی از قدیمی‌ترین و ماندگارترین سامانه‌های پرسش‌و‌پاسخِ فارسی.

  • ۱۶+ سال بی‌وقفه
  • ۲۹هزار+ پرسش ثبت‌شده
  • ۱۲۵+ موضوع، از خودرو تا املا
  • ۱۰۰٪ فارسی، از روز اول

تابلوی پرسش‌ها

پرسش‌هایی که مردم واقعاً دنبالش آمدند

پرسش‌های واقعی از آرشیو، همراه با تعداد دفعاتی که خوانده شدند. تابلو مدام می‌چرخد.

بازدید

بازدید

بازدید

بازدید

نشانگر را روی هر کارت نگه دار تا متوقف شود. پرسش‌ها خلاصه‌شده‌اند؛ شمار بازدیدها همان است که ثبت شده بود.

به‌دردِ کسی خورد؟

سه میلیون بار، کسی چیزی را که لازم داشت پیدا کرد

۳٬۱۰۲٬۸۸۵بار

فقط محبوب‌ترین پرسش‌ها باز و خوانده شدند.

۷۱۳٬۶۸۷بازدید

روی یک پرسش؛ درباره‌ی بهترین کلمات بازی پانتومیم.

۴٫۶پاسخ

به‌طور میانگین برای هر پرسشی که جواب گرفت. کمتر کسی بی‌جواب ماند.

۹٬۷۹۴پاسخ

نوشته‌ی تنها یک عضو؛ بی هیچ دلیلی جز دانستن.

از همه‌ی کامنت‌ها بهره بردیم. خوب بود. «حاضر» معنی جدایی دارد و «حاظر» معنی جدا… با تشکر.
— یکی از خوانندگان، زیر پرسشی درباره‌ی املای فارسی که ۱۷۶٬۷۵۱ بار خوانده شد

خط زمان

شانزده سال، در چند خط

  1. ۱۳۸۸

    «به سامانه سوال جواب خوش آمدید»

    نخستین نسخه روی soja.ir بالا می‌آید؛ ایده‌ای ساده در روزگاری که پرسیدن به فارسی، جای درست‌و‌حسابی نداشت.

  2. ۱۳۹۰

    «اولین و بهترین برای پرسش و پاسخ»

    گروه‌های موضوعی، امتیازها، تابلوی قهرمانان و جامعه‌ای که خودش پاسخ خودش را می‌ساخت.

  3. ۱۳۹۵

    پاداشِ بهترین جواب

    سوال‌های ویژه با جایزه‌ی نقدی؛ دانستن، برای اولین بار در فارسی، به‌رسمیت شناخته شد.

  4. ۱۴۰۲

    کوچ به soja.ai و پرسیدن با صدا

    «بگیر و حرف بزن» — سوالت را می‌گفتی، به متن تبدیل می‌شد. صدا نگه داشته نمی‌شد؛ چون خودمان هم دوست نداشتیم کسی صدایمان را نگه دارد.

  5. ۱۴۰۴

    خاموشی

    سرورها ساکت شدند. آرشیوِ پرسش‌ها ماند، و این صفحه.

چرا مهم بود

کاری که سوال و جواب کرد

فارسی، زبانِ اصلی

در سال‌هایی که وب فارسی نوپا بود، اینجا فارسی شهروند درجه‌یک بود؛ نه ترجمه‌ی دست‌دوم.

پرسیدن با صدا

دکمه را نگه می‌داشتی و حرف می‌زدی. برای کسانی که تایپِ فارسی برایشان سخت بود، همین یک دکمه همه‌چیز را عوض کرد.

دانستن، پاداش داشت

سوال‌های ویژه پاداش نقدیِ «بهترین جواب» داشتند؛ و هر پرسش و هر پاسخ امتیاز می‌گرفت، با عضو ماه و عضو سال.

گروه‌های سوال‌و‌جوابی

هر سایتی می‌توانست بخش پرسش‌و‌پاسخ یا سوالات متداولِ خودش را روی سوال و جواب راه بیندازد؛ با لوگوی خودش، اعضای خودش و سوالات خودش.

حریم خصوصی، جدی

«نه ما و نه هیچ‌کس دیگر صدای شما را نگه نمی‌دارد» — تعهدی که سال‌ها پیش از آنکه مُد شود، نوشته شده بود.

جواب‌هایی از جنس آدم

پشت هر پاسخ، کسی نشسته بود که وقت گذاشت. این چیزی است که هیچ مدلی به‌تنهایی جایش را نمی‌گیرد.

و اما…

این پایان نیست

سوال و جواب باز می‌گردد — در شکلی تازه و با توانایی‌هایی که شانزده سال پیش فقط یک آرزو بود. همان روحِ قدیمی، همان زبان، ابزارِ نو.

هوشِ همراهِ فارسی آرشیوِ زنده پاسخ‌های آدم‌ها، تقویت‌شده به‌زودی

پرسیدن عیب نیست، ندانستن عیب است…